Lettera aperta a Montresta

9 settembre 2010

Lettera aperta a Montresta

Signor Sindaco,

Signori Consiglieri Comunali,

amici della Pro Loco,

cittadini di Montresta,

miei concittadini,

il tempo di ogni uomo viene scandito da incontri che immancabilmente segnano il viaggio della vita. Alcuni di questi incontri sono regali che la vita stessa dispensa per indicare una strada da percorrere; in qualche modo essi ti orientano provvidenzialmente e ti guidano verso orizzonti nuovi.

Il destino ha voluto che io incontrassi voi e conoscessi Montresta nel mezzo del cammino della mia parabola esistenziale.

A Montresta approdai dopo un viaggio lungo intrapreso parecchi anni prima. Sono contento di essere giunto finalmente presso di voi. Era questo il volere dei nostri destini incrociati.

Vi devo confessare che mi sono sentito uno di voi. L'affetto che mi avete riservato non mi ha sorpreso. Ormai Montresta riempie gran parte del mio cuore.

La Sardegna mi ha stregato per tanti versi e in questa isola ho vissuto i momenti più belli della mia vita e fatto una famiglia.

Il nostro incontro è stato un nuovo regalo che la vita e la Sardegna mi hanno voluto propiziare. Nel giro di poco tempo mi sono arricchito di tantissime amicizie, grazie al vostro affetto genuino e spontaneo e alla vostra stima.

Vi ringrazio per questi doni che mi avete fatto, del pane che abbiamo mangiato insieme, del vino che abbiamo sorseggiato in compagnia, delle emozioni che mi avete generosamente donato.

Sono riconoscente a voi, a Montresta e alla Sardegna e sono orgoglioso per tutto ciò che abbiamo costruito insieme.

Vi ringrazio dell'onore che mi avete fatto concedendomi la cittadinanza.

A presto

jannis korinthios

Είμαι κι εγώ δημότης της Μοντρέστας. Sono anch'io cittadino di Montresta

Η εκδήλωση ΝΟΣΤΟΣ 2010 στη Μοντρέστα έληξε με ευοίωνες προοπτικές. Του χρόνου θα ανταμώσουμε πάλι στην Κορσική για το ΝΟΣΤΟ 2011. Αλλά πρωτύτερα θα λάβουμε μέρος στη γιορτή της Μάνης στις 17 Μαρτίου 2011. Η Μοντρέστα ετοιμάζεται πυρετωδώς για τη μεγάλη παλιννόστηση. Ζήσαμε συγκινητικές στιγμές στο ελληνικό χωριό Μοντρέστα της Σαρδηνίας, μαζί με τους Μανιάτες της Μάνης και τους Μανιάτες της Κορσικής και της Σαρδηνίας. Στην παρέλαση με τις παραδοσιακές ενδυμασίες, στην οποία συνέρρευσαν στη Μοντρέστα δυό χιλιάδες άτομα, ρίξανε 260 τουφεκιές στον αέρα για να γιορτάσουν τα 260 χρόνια από την ίδρυση του χωριού. Ακολούθησε χορός και πανηγύρι με λιχουδιές και καλό κρασί. Και του χρόνου με το καλό!

NOSTOS 2010 si è concluso con i migliori auspici. Si è dato appuntamento per il 17 marzo a Mani per festeggiare la grande festa di Mani, insieme con Cargèse e con Montresta. E l'anno prossimo NOSTOS 2011 si trasferisce in Corsica. Un grande merito spetta al sindaco di Montresta Antonio Zedda e agli amici della PROLOCO di Montresta con Gianmario Marica in testa per il successo senza precedenti della manifestazione. Ormai sono cittadino di Montresta. E sono fiero di fare parte di questa indomita comunità greca della Sardegna. Si sono ugualmente distinte le delegazioni di Itilo e di Cargèse per la loro festosa e consapevole partecipazione a questo evento che ha segnato l'estate sarda 2010. Complimenti a tutti e soprattutto ai cittadini di Montresta, miei concittadini! Alla prossima!

Riflessioni sulla storia di Montresta, in occasione del NOSTOS 2010.

Un libro di Pietro Citati su Ulisse e l'Odissea ha per titolo La mente colorata. Questo titolo mi fa pensare agli uomini di Mani in Grecia, di Cargèse in Corsica e di Montresta in Sardegna. Questi greci della diaspora, al pari di Ulisse (il patrono per eccellenza dei migranti), erano uomini che avevano scelto la libertà del viaggio come scelta di vita; essi non erano certo naufraghi, né vagabondi senza meta, ma piuttosto uomini che cercavano consapevolmente se stessi, attraversando confini e lungamente errando, sempre alla ricerca di nuovi orizzonti di vita per realizzare i propri sogni. L'ombra di Ulisse si allunga pertanto sulla storia epica di Montresta, il paese dei greci di Sardegna. Anche i greci di Montresta, come i loro fratelli di Cargèse e i loro antenati di Mani, hanno conosciuto il mare smisurato e il mistero affascinante della terra sconfinata. Ulisse è l'archetipo del migrante aperto al futuro, del pioniere spinto dal desiderio indomabile di provare e di sapere. Ulisse è il simbolo della civiltà fondata sul mare; egli ha indicato ai posteri un modello di vita protesa a superare ogni limite ontologico. Ulisse si reincarna negli uomini di ogni diaspora; essi, pur vagando per mari ignoti e di terra in terra, alla ricerca della Nova Terra, restano ostinatamente attaccati alle proprie origini culturali, all'amata Itaca; essi, certamente, avevano non solo radici sicure ma anche ali possenti per poter volare verso mete lontane. Gli uomini delle diaspore erano sempre uomini flessibili, dotati di tenacia caparbia, uomini tosti capaci di affrontare in positivo il destino amaro dello sradicamento. Montresta ha rappresentato per i greci la realtà tangibile del Nuovo Mondo da ripopolare dopo l'esodo forzato dalla Corsica per la perdita violenta delle proprie case. Questi greci erranti scelsero volontariamente la fuga organizzata per costruire a Montresta nuove case per i propri cari; così facendo arricchirono la propria identità e storia con nuovi apporti culturali, con nuovi legami, affetti, profumi e colori (i boschi e i monti di Montresta ricordano l'Arcadia mitica dove nacque Ermes). Una volta traghettato il breve tratto di mare, che separa la Corsica dalla Sardegna, i greci decisero di radicarsi nella zona intorno alla chiesa di San Cristoforo (il santo traghettatore) per praticare la saggezza delle mani e l'arte dell'ingegno multiforme. La vita è fatta in effetti sempre di svolte che marcano non solo quanto si perde ma anche quanto si guadagna esplorando nuove vie. Proprio così nacque in Sardegna la Montresta dei greci.

Σκεπτόμενοι πολίτες με ανεπτυγμένη ικανότητα κρίσης

Διάβασα με ενδιαφέρον την Επιφυλλίδα του καθηγητή Μπαμπινιώτη στην εφημερίδα ΤΟ ΒΗΜΑ (Νέες Εποχές 11/07/2010). Ο γνωστός γλωσσολόγος αναρωτιέται πώς μπορεί σήμερα το ελληνικό σχολείο να διαμορφώσει πολίτες ικανούς να αντιμετωπίσουν τη σημερινή οικονομική κρίση. Κατά τη γνώμη του πρέπει το ΄αναμορφωμένο΄ σχολείο να καλλιεργήσει την κριτική σκέψη και να αναβαθμίσει τον ελληνικό πολιτισμό και την ελληνική παιδεία που στις μέρες μας είναι υποτιμημένες αξίες.

Για τον Μπαμπινιώτη, όποιος επιχειρηματολογεί για αντιμετώπιση κρίσεων ερήμην τής παιδείας και τού πολιτισμού κινείται μεταξύ αφέλειας και κυνισμού. Γιατί δεν μιλάμε απλώς για χρήματα και οικονομικά μεγέθη, αλλά για ανθρώπους και για την ποιότητα τής ζωής τους, για ανθρώπους με ψυχή, με σκέψη, με συναισθήματα. Δεν είναι, λοιπόν, αυτά κύριο μέλημα τής παιδείας και τού πολιτισμού; Και η όποια οικονομική κρίση δεν είναι τελικά προϊόν κρίσης αξιών, φανερής ή λανθάνουσας τάσης για εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο και τελικά έλλειψη καλλιέργειας, ιδανικών, έλλειψη παιδείας με την πιο βαθιά και ουσιαστική της έννοια;

ἄνθρακες ἡμῖν ὁ θησαυρὸς πέφηνε

Τη δεκαετία του 50, παραφράζοντας Παπαδιαμάντη, χωρίς να το ηξεύρωμεν ήμεθα ευτυχείς και ολιγαρκείς. Αντίθετα τώρα αντιλαμβανόμαστε ότι άνθρακες ο θησαυρός που έχουμε στα χέρια, σύμφωνα με την έκφραση του Λουκιανού. Διάψευση ελπίδων, φαντασιώσεις, καπνός χωρίς ψητό, κάρβουνα και στάχτες.

Στο έργο του Λουκιανού Φιλοψευδής ή Απιστών, ο Τυχιάδης απογοητεύεται όταν ο σοφός Αρίγνωτος συντάσσεται με εκείνους που πιστεύουν στα φαντάσματα.
“Τί τοῦτ',” ἔφην, “ὦ Ἀρίγνωτε; καὶ σὺ τοιοῦτος ἦσθα, ἡ μόνη ἐλπὶς τῆς ἀληθείας – καπνοῦ μεστὸς καὶ ἰνδαλμάτων; τὸ γοῦν τοῦ λόγου ἐκεῖνο, ἄνθρακες ἡμῖν ὁ θησαυρὸς πέφηνε.”
Το ίδιο σε μετάφραση του Κονδυλάκη:
Τ’ είν’ αυτά, Αρίγνωτε, είπα, και συ η μόνη ελπίς της αληθείας, είσαι γεμάτος από καπνόν και φαντάσματα; Όπως η παροιμία λέγει, άνθρακες ο θησαυρός απεδείχθης.

Μη παρακαλώ σας μη, μη λησμονάτε τη χώρα μου.

Η Ελλάς προώρισται να ζήση και θα ζήση, όπως είχε προφητεύσει πάλαι ποτέ ο Χαρίλαος Τρικούπης. Η ανάκαμψη θα έρθει κι ας ογκανίζουν όσο θέλουν οι γκαντέμηδες Γερμανοί και οι Άγγλοι. Φτου να μη μας ματιάσουν. Η Ελλάδα ποτέ δεν πεθαίνει! Φτου λοιπόν κι απ΄την αρχή.

Λόγοι προς αιθέρα φρούδοι έναντι κατόπτρου.

Αυτές τις μέρες συνέβησαν διάφορα περιστατικά που κλόνισαν συθέμελα τις ουτοπικές βεβαιότητές μου. Τρομοκρατικά συμβάντα σε βάρος Υπουργού, διαρροή κάλπικων ειδήσεων από τη γηραιά Αλβιόνα (perfidious Albion), αυστηρά ασφαλιστικά μέτρα κ.ο.κ. Χαλεπόν ο βίος Αθήνησιν! Ανησυχώ ωστόσο για τα περαιτέρω και ειδικά για τις αντενδείξεις και ανεπιθύμητες ενέργειες της οικονομικής ΄θεραπευτικής΄ αγωγής που επέβαλε η κυβέρνηση στους συμπατριώτες μου εν Ελλάδι. Διερωτώμαι μήπως η συνταγή του γιατρού είναι υπερβολική, γιατί άντε να βρεις τότε ένα αντίδοτο σε περίπτωση υπέρβασης της δοσολογίας. Κι έπειτα παραδόξως δεν βλέπω να έχουν εντοπιστεί και κατονομαστεί οι υπεύθυνοι αυτής της δημοσιονομικής παθολογίας που πλήττει την Ελλάδα. Κι όμως πρέπει να υπάρχουν και οφείλουν να την πληρώσουν πρωτίστως οι ίδιοι οι υπεύθυνοι κι όχι μόνο ο απλός κοσμάκης. Όπως έλεγε ο Σοφοκλής, ει δείν΄έδρασας, δεινά και παθείν σε δει. Φοβάμαι μήπως τα μέτρα που έχουν εξαγγελθεί προκαλέσουν άλλες παρενέργειες, δηλονότι κατάθλιψη, αβουλία, αφασία, αναισθησία, αναφροδισία και σταματάω εδώ την απαρίθμηση των νοσημάτων με στερητικό άλφα. Ο Αχαιός σωστά διευκρίνιζε ότι πεινώσι η Κύπρις πικρά και ο σοφός Ευριπίδης υπενθύμιζε εν πλησμονή τοι Κύπρις, εν πεινώντι δ΄ού. Αντιλαμβάνομαι ότι τώρα εις οιωνός άριστος αμύνεσθαι περί δείπνου. Την Αφροδίτη όμως πώς να την αφήσουμε στο περιθώριο; Έχει εντούτοις η θεός! Γιατί χωρίς το τερπνόν, που μόνον η Αφροδίτη μας εξασφαλίζει, πώς θα διαλύσουμε αυτήν την καταχνιά που μας καταπιέζει. Το μόνο επικούρειο τετραφάρμακο είναι αυτή. Ιl trucco è tutto qui: Basta un poco di zucchero e la pillola va giù. Μια ζωή την έχουμε κι αν δεν τη γλεντήσουμε, τι θα καταλάβουμε, τι θα καταντήσουμε. Έχει η ...θεός! Αφροδίτη, παρηγόρησέ μας, γιατί την έχουμε βάψει. Ειδάλλως έχει η ...φαρμακευτική χημεία! Κι εμείς οι απόδημοι έχουμε περιπέσει σε πατριωτική κατάθλιψη. Και φοβόμαστε μετάδοση και εξάπλωση του παθογόνου δημοσιονομικού ιού και εκτός εθνικών συνόρων. Είμαστε όλοι σε ένα καζάνι. Σύνορα δεν υπάρχουν πιά και ούτε γυάλινοι πύργοι και δεν ξέρουμε πώς να αποστειρωθούμε. Αλλά λίγο χιούμορ επιβάλλεται σ΄αυτήν την περίσταση. Έχει ...η θεός, λέω εγώ. Προτιμώ να προσβλέπω σε μιά γυναικεία θεότητα. Ίσως συνέλθουμε όλοι από το μεθύσι της υπερκατανάλωσης και επανέλθουμε στην αυτάρκεια και ολιγάρκεια της ελληνικής υπαίθρου. Για μένα η Τήνος είναι πιθανόν μια λύση. Deve passare la nottata...έλεγε ο Eduardo De Filippo στην Ιταλία. Μπόρα είναι και θα περάσει, λέμε κι εμείς στην Ελλάδα. Χωρίς εφησυχασμό, εντούτοις. Και με τα μάτια 14. Και με την Αφροδίτη στο πλάι.