La Società Filellenica Italiana, in collaborazione con la Federazione delle Comunità e Confraternite Elleniche in Italia e con l'Unione Centrale dei Comuni Greci (Kede) promuove un nuovo modo di fare turismo in Grecia: forgreece.eu

Un nuovo modo di fare turismo in Grecia: forgreece.eu

forgreece

La prossima settimana sarà annunciato ad Atene dalla Kede, Associazione dei Comuni greci, l'avvio del progetto forgreece.

Sta per partire la campagna per la diffusione in Grecia dell'iniziativa forgreece, che consentirà di effettuare fotografia georeferenziate per mostrare in tutto il mondo insieme luoghi conosciuti e angoli nascosti di questa straordinaria terra.

L'iniziativa è stata assunta dalla Società Filellenica Italiana, in collaborazione con l'Unione dei Comuni Greci (Kede) e con la Federazione delle Comunità e Confraternite Elleniche in Italia.

Questo è il link su cui andare dal cellulare per scattare foto georeferenziate (esclusivamente in Grecia): www.forgreece.eu/m

Qui di seguito il link per visualizzare le fotografie: www.forgreece.eu

E questo il filmato che sarà diffuso in Grecia per spiegare il funzionamento del programma. 

La bellissima musica e l'esecuzione con bouzouki è stata offerta da Roberto Trenca, che ne è autore ed esecutore.

Nasce così un nuovo modo di fare turismo in Grecia: contattando via mail chi ha realizzato la foto georeferenziata sarà possibile prendere informazioni ed avere già un riferimento sul posto. 

Si potrà anche calcolare l'itinerario da percorrere per raggiungere la meta...

Adesso non resta che iniziare a scattare tante fotografie che dimostrino a chi non la conosce, che la Grecia è fra i Paesi più belli, evocativi, densi di storia e di cultura del Mondo intero...

Informiamo gli amici, i parenti, i conoscenti in Grecia. 

Chiediamo loro di scaricare e di postare sui social il filmato da noi preparato, perché diventi "virale" e raggiunga il maggior numero possibile di greci. 

Tutti possono dare un contributo prezioso forgreece...

ENSEMBLE XENITIA' 1 ALLA GIORNATA MONDIALE DELLA LINGUA E DELLA CULTURA ELLENICA. NAPOLI, 20.5.2016.

Pubblicato il 15 giu 2016

Accademia di Belle Arti di Napoli, Teatro Antonio Niccolini: Esecuzione dal vivo dall’ensemble di musica ellenica «Xenitià»: Simona Schettini, voce – Roberto Trenca, chitarra, bouzouki, tzouras; – Edo Puccini, chitarra classica e acustica – Marco di Palo, violoncello.

Voce recitante: Alessandra Ranucci

Partecipa il coro degli alunni della Scuola Primaria Ellenica di Napoli: Angheliki Consonni, Fabrizio Consonni, Andrea Papadimitriou, Sofia Papadimitriou, Lucas Vettoliere, Thomas Vettoliere, con la direzione artistica di Marianna Kyriakoudi.

Celebrazione Giornata Mondiale della Lingua e della Cultura Greca a Bovalino

Istituto d'Istruzione Superiore "F. La Cava" di Bovalino (RC)

Pubblicato da Rocco Strangio

GIORNATA MONDIALE DELLA LINGUA E DELLA CULTURA GRECA.

RetezeroRieti

Pubblicato il 21 mag 2016

Dopo anni di sforzi, arriva il grande Premio, con la P maiuscola. È stata istituita la giornata Mondiale della Lingua Greca. Una lingua che è parlata da pochissime centinaia di migliaia di persone, ma, da più di 2500 anni con pochi cambiamenti nel corso dei secoli …. Un riconoscimento dovuto, secondo il mio parere personale e di parte, credo però giusto e giustificato, in quanto il greco ha “fecondato” le altre lingue. Che abbia prestato parole dal significato astratto, scientifico o quotidiano, non ha importanza. 

Tutto ciò è stato possibile grazie all’ex Presidente dell’OEKAI (Organismo delle Associazioni e Fratellanze greche in Italia) Sig. Jannis Korinthios, che tanto ha fatto. 

Complimenti, dunque, a tutti colori che si sono prodigati, contribuendo, alla realizzazione di quello che avrebbe potuto sembrare un bel sogno e niente di più. E, speriamo che, iniziative di questo genere abbiano a ripetersi anche in altri campi. Perché la Grecia, che con tanta sofferenza oggigiorno va avanti, è stato FARO di Civiltà, Cultura, Storia per tutti.

Mika Tanou

56 πανεπιστημιακοί προτείνουν την κατάργηση της διδασκαλίας των Αρχαίων Ελληνικών (ΑΕ) στο Γυμνάσιο από το πρωτότυπο.

Και εκεί όπου είχαμε λύσει όλα τα εκπαιδευτικά μας προβλήματα και η νέα «Φιληκή Παιδαγωγική Εταιρεία» οδηγημένη από νόες υψηλότατης παιδαγωγικής και παιδευτικής τάξεως καθόρισε τί είναι καλό και τί κακό στην Παιδεία, ιδού 56 Πανεπιστημιακοί (οτιδήποτε πλέον μπορεί να σημαίνει αυτό) φέρουν μια πρόταση, που αν γίνει δεκτή, η Εκπαίδευση των ελληνοπαίδων (και των αλλογλώσσων) μαθητών θα πάει χιλιόμετρα παραπέρα. Συνελόντι ειπείν οι 56 προτείνουν την κατάργηση της διδασκαλίας των Αρχαίων Ελληνικών (ΑΕ) στο Γυμνάσιο από το πρωτότυπο με το σκεπτικό ότι δεν «καλλιεργείται (sic) επαρκώς η Νέα Ελληνική Γλώσσα με το ισχύον ωρολόγιο πρόγραμμα ενώ παράλληλα νοθεύεται το γλωσσικό αίσθημα των παιδιών που κάνουν διαρκώς αυθαίρετες αναγωγές (sic) και συγκρίσεις με την αρχαία και μάλιστα με την αττική γλώσσα, που είναι τόσο απομακρυσμένη από τη σύγχρονη γλώσσα» …

 Είναι κρίμα που ανάμεσα στους 56 υπάρχουν και ορισμένοι νεοελληνιστές με έργο αξιόλογο και με καθολική μόρφωση. Πιθανότατα δεν διάβασαν προσεκτικά αυτό το κωμικό μανιφέστο που, ανάμεσα στα άλλα, υποστηρίζει ότι οι γυμνασιόπαιδες (στο διάλειμμα ή στο σπίτι;) προβαίνουν σε αυθαίρετες αναγωγές και συγκρίσεις με την αττική γλώσσα κλπ. Τρελλαμένα τα παιδιά από τη λάμψη της αρχαίας ελληνικής, από τη μια οικτίρουν την ομιλούμενη γλώσσα τους, από την άλλη ανάγονται σε θλιβερές συγκρίσεις αναλογιζόμενα την αττική γλώσσα. «Τί τηνικάδε αφίξαι, ω Γιάννη;», λέει ο ένας. «Αρ' έστί σοι, τσίχλα τις, ω αυτάδελφον Μαρίκας κάρα;» λέει η άλλη.

Η διδασκαλία της ΑΕ γλώσσας και λογοτεχνίας (από το πρωτότυπο ή από μεταφράσεις) όπως και η διδασκαλία της ΝΕ γλώσσας και λογοτεχνίας (για να περιοριστούμε εδώ) είναι μέρος ενός μείζονος προβλήματος που έχει να κάμει με την καθόλου εκπαιδευτική πολιτική. Μακάρι αυτά τα «άχρηστα» και «επικίνδυνα» αρχαία να ήταν η αιτία της εκπαιδευτικής μας καταρράκωσης. Θα τα καταργούσαμε μια κι έξω και όλα θα πήγαιναν κατ' ευχήν. Και άλλους (όπως και τον υπογράφοντα) έχει απασχολήσει η τύχη και των ΑΕ και των ΝΕ στην εκπαίδευση. Μάλιστα, από τις στήλες του «Βήματος» έχουμε υποστηρίξει ότι θα πρέπει να αναβαθμιστεί η διδασκαλία και των ΑΕ και των ΝΕ: αν τα Αρχαία υποφέρουν μία, τα Νέα (ως δήθεν «εύκολα») υποφέρουν περισσότερο. Είναι όμως ολωσδιόλου λάθος να προβάλλεται ως επιχείρημα ότι η διδασκαλία των ΝΕλληνικών υποφέρει από την παρουσία των ΑΕλληνικών. Είναι επίσης ολωσδιόλου άστοχο και αντιεπιστημονικό να υποστηρίζεται ότι η διδασκαλία των Αρχαίων στέκεται εμπόδιο στα μη «προνομιούχα κοινωνικά στρώματα». Πρόκειται για ιδεοληψία που βολεύει τους Συριζανελίτες «διανοούμενους».

Η νεοαριστερίστικη εκπαιδευτική ιδεοληψία «όσο λιγότερα, τόσο καλύτερα» και η επικίνδυνη άποψη «πονάει δόντι, κόβω κεφάλι» βλάπτουν ομοίως και τα Αρχαία και τα Νέα ελληνικά. Βλάπτουν γενικότερα την Παιδεία. Αν πρέπει να εξοικονομηθούν ώρες για να πάει μπροστα η βασική, η θεμελιώδης γλωσσική και λογοτεχνική εκπαίδευση των σημερινών παιδιών, υπάρχουν άλλα μαθήματα, των οποίων η παρουσία πρέπει να επανεξεταστεί. Και η διδασκαλία των Αρχαίων και των Νεων ομοίως πρέπει να επανεξετασθεί, όπως έχουμε υπαινιχθεί. Η δημιουργία κλασικών Γυμνασίων και Λυκείων θα μπορούσε να συζητηθει. Ακόμη και η διδασκαλία των ΑΕλληνικών στο Γυμνάσιο ως μαθήματος επιλογής θα μπορούσε να συζητηθεί. Όμως, ποιος άραγε θα δεχόταν ως κριτήριο μιας διδακτικής επιλογής την απόφαση δωδεκάχρονων μαθητών (και των γονέων τους) να επιλέξουν αυτό ή το άλλο μάθημα; Η βασική παιδεία είναι υποχρεωτική. Δεν καταργούμε όσα νομίζουμε πως είναι «άχρηστα». Βρίσκουμε νέους τρόπους ώστε να κάνουμε το Σχολείο καλύτερο.

Αν η παιδεία μας αντιστραφεί από τη θέση που βρίσκεται και σταθεί στα πόδια της (πράγμα που για την ώρα δεν φαίνεται), μπορούν τα Αρχαία και τα Νέα να διδάσκονται εξίσου καλά. Και μάλιστα το ένα να υποστηρίζει το άλλο. Η εγκύκλιος μάθηση αυτό επιτάσσει. Παιδεία καθολικής φύσεως και ενταυτώ δοκιμές εξειδίκευσης. Η άκριτη κατάργηση της διδασκαλίας των ΑΕλληνικών δεν είναι λύση. Η μόνη λύση για την καθολική παιδεία είναι να ευρεθούν τρόποι ώστε να δημιουργείται ένα συνεχές, δυναμικής φύσεως, διδακτικό και εκπαιδευτικό κράμα. Ταιριαστό στην ελληνική εκπαίδευση. Αν κάτι πρέπει να φύγει από τα σχολειά μας αυτό είναι η ιδεοληψία των πολιτικών και κάποιων μάλλον άσχετων «επαϊόντων».

Τέλος, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι αρχαιόπληκτοι και αρχαιοκάπηλοι είναι ακριβώς εκείνοι που ουδέποτε συναντήθηκαν σοβαρά με την ΑΕ γλώσσα και λογοτεχνία. Κατ' αναλογίαν άνθρωποι που ασχολούνται με τη ΝΕ γλώσσα και λογοτεχνία, χωρίς να έχουν να επιδείξουν πολλά ως επιστήμονες ή δάσκαλοι, είναι αυτοί που συνήθως «υπερασπίζονται» με τρόπο άστοχο τη νεοελληνική γλώσσα και λογοτεχνία.

ΓΙΑΤΡΩΜΑΝΩΛΑΚΗΣ ΓΙΩΡΓΗΣ

http://www.tovima.gr/opinions/article/?aid=804237

ΥΓ. Οι 56 πανεπιστημιακοί που προτείνουν την κατάργηση της διδασκαλίας των Αρχαίων Ελληνικών (ΑΕ) στο Γυμνάσιο από το πρωτότυπο είναι οι εξής: 

Αγάθος Θανάσης (ΕΚΠΑ), Αγγελάκος Κωνσταντίνος (Ιόνιο Πανεπιστήμιο), Αθανασιάδης Χάρης (Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων), Αθήνη Αναστασία (Πανεπιστήμιο Πατρών), Ακριτόπουλος Αλέξανδρος (Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας), Ανδρούτσου Αλεξάνδρα (ΕΚΠΑ), Αραμπατζίδου Ελένη(ΑΠΘ), Αρχάκης Αργύρης (Πανεπιστήμιο Πατρών), Αυγητίδου Σοφία (Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας), Βαρελάς Λάμπρος (ΑΠΘ), Βούλγαρη Σοφία (Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο), Βρυνιώτη Καλλιόπη (Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας), Γούτσος Διονύσης (ΕΚΠΑ), Γρίβα Ελένη (Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας), Δημητριάδου Κατερίνα (Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας), Θωίδης Γιάννης (Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας), Κακριδή Μαρία (ΕΚΠΑ), Καλογήρου Τζίνα (ΕΚΠΑ), Καμαρούδης Σταύρος (Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας), Καμπάκη- Βουγιουκλή Πένη (Δημοκρίτειο), Καραφύλλης Αθανάσιος (Δημοκρίτειο), Κατσαρού Ελένη (Πανεπιστήμιο Κρήτης), Κονδύλη Μαριάννα (Πανεπιστήμιο Πατρών), Κορτέση-Δαφέρμου Χαρίκλεια (ΕΚΠΑ), Κωστούλα Τριανταφυλλιά (ΑΠΘ), Κωτόπουλος Τριαντάφυλλος (Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας), Λιάμπας Αθανάσιος (ΑΠΘ), Μαλαφάντης Κων/νος (ΕΚΠΑ), Μανουηλίδου Χριστίνα (Πανεπιστήμιο Πατρών), Μαρκομιχελάκη Αναστασία (ΑΠΘ), Ματθαιουδάκη Μαρίνα (ΑΠΘ), Μαυροσκούφης Δημήτρης (ΑΠΘ), Μικέ Μαίρη (ΑΠΘ), Μπακογιάννης Μιχάλης (ΑΠΘ), Μπέτσας Γιάννης (Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας), Νάκας Θανάσης (ΕΚΠΑ), Ντίνας Κώστας (Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας), Ξούριας Γιάννης (ΕΚΠΑ), Ξυδόπουλος Γιώργος (Πανεπιστήμιο Πατρών), Παλαιολόγου Μαρία (Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας), Παπαδοπούλου Βασιλική (Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας), Παπαδοπούλου Μαρία (ΠΤΠΕ), Παπανδρέου Μαρία (ΑΠΘ), Ρούσσου Άννα (Πανεπιστήμιο Πατρών), Σακελλαρίου Αγγελική (Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας), Σειραγάκης Μανώλης, Στάμου Αναστασία (Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας), Σταυροπούλου Ερασμία (ΕΚΠΑ), Σφυρόερα Μαρία (ΕΚΠΑ), Τικτοπούλου Κατερίνα (ΑΠΘ), Τσάφος Βασίλης (ΕΚΠΑ), Φτερνιάτη Άννα (Πανεπιστήμιο Πατρών), Φραγκουδάκη Άννα (ΕΚΠΑ), Χατζηδάκη Άσπα (Πανεπιστήμιο Κρήτης), Χοντολίδου Ελένη (ΑΠΘ), Χρυσανθόπουλος Μιχάλης (ΑΠΘ).

Να συνεχισθεί απρόσκοπτα η υποχρεωτική διδασκαλία των αρχαίων ελληνικών από το πρωτότυπο στο Γυμνάσιο. Μόνον έτσι προσφέρεται στους μαθητές ολοκληρωμένη γλωσσική παιδεία.

Τα Μέλη του Δ.Σ. της Εταιρείας Ελλήνων Φιλολόγων, του αρχαιότερου φιλολογικού σωματείου της χώρας, με κατάπληξη και αγανάκτηση αναγνώσαμε την ανακοίνωση των 56 Πανεπιστημιακών που προτείνουν την κατάργηση της διδασκαλίας της αρχαίας ελληνικής γλώσσας από το πρωτότυπο στο Γυμνάσιο.

    Τα αρνητικά συναισθήματα που μας προξένησε το έγγραφο αυτό (το οποίο κυκλοφορεί και στο διαδίκτυο) αμβλύνονται ίσως από το γεγονός ότι η  πρόταση αυτή διατυπώνεται από μη ειδικούς (δηλ. μη κλασσικούς φιλολόγους ), αλλά κυρίως από γλωσσολόγους, νεοελληνιστές και θεωρητικούς των παιδαγωγικών. Τα αντικείμενα όμως αυτά ανήκουν στο ευρύτερο πεδίο των ανθρωπιστικών επιστημών. Είναι συνεπώς παράδοξο ότι δεν έχει γίνει κατανοητό το πανθομολογούμενον, πως δεν νοούνται ανθρωπιστικές επιστήμες χωρίς κλασσική παιδεία. 

    Η πρόταση για κατάργηση της διδασκαλίας της αρχαίας ελληνικής γλώσσας αγνοεί, ἀκούσια ή εκούσια, τις εξής βασικές παραμέτρους: 

1)      τη σημασία της γνώσης της αρχαίας ελληνικής για τη στέρεη γνώση της νέας ελληνικής , για τον εμπλουτισμό του λεξιλογίου της,  για την ενίσχυση της κριτικής σκέψης του ανθρώπου και ως εκ τούτου για τη σαφήνεια στον σύγχρονο γραπτό και προφορικό λόγο καθώς και για την εμβάθυνση και κατανόηση της ετυμολογίας της νέας ελληνικής, αφετηρία της οποίας είναι η αρχαία. Είναι γνωστόν άλλωστε ότι στην πλειονότητά του το λεξιλόγιο της νέας προέρχεται από την ακένωτη πηγή της αρχαίας και μεσαιωνικής ελληνικής, γεγονός που πιστοποιεί την άρρηκτη ενότητα της ελληνικής  στη διαχρονικότητά της.

2)       Είναι χρήσιμο να επισημάνουμε ότι η αρχαία ελληνική υπήρξε οικουμενική γλώσσα. Πλήθος ελληνικών λέξεων έχουν επιβιώσει αυτούσιες ( απλές ή σύνθετες ) στις σύγχρονες ευρύτατα ομιλούμενες ευρωπαϊκές γλώσσες. Η επιστημονική επίσης ορολογία, ιδιαιτέρως των θετικών επιστημών, προέρχεται από τον γλωσσικό πλούτο της αρχαίας ελληνικής. Εξ άλλου ο εμπλουτισμός των ευρωπαϊκών γλωσσών με σημαντικές αφηρημένες έννοιες (διάλογος, υπόθεση, κρίση, συλλογισμός, φαινόμενο, αρμονία, ηθική, πολιτική κ.λ.π.) προέρχεται αποκλειστικά από την αρχαία ελληνική.

3)      Τη σημασία της αρχαίας ελληνικής επιβεβαιώνει πανηγυρικά το γεγονός ότι στον σύγχρονο κόσμο τα αρχαία ελληνικά διδάσκονται στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, ενώ στην Αγγλία  διδάσκονται πειραματικά και στην Πρωτοβάθμια. Προσπάθειες  ελάττωσης της διδασκαλίας της προκαλούν ισχυρές αντιδράσεις και ακυρώνονται, όπως συνέβη πρόσφατα στη Δανία. Σοβαρές επίσης αντιδράσεις υπήρξαν στη Γαλλία, όταν προέκυψε  παρόμοιο ζήτημα. 

4)      Η πρόταση για κατάργηση της διδασκαλίας της αρχαίας ελληνικής στο Γυμνάσιο είναι και αντιπαιδαγωγική, διότι υποβαθμίζει το μορφωτικό επίπεδο των νέων. Σημειώνουμε ακόμη  ότι αντενδείκνυται παιδαγωγικά να διδάσκεται  για πρώτη φορά την αρχαία ελληνική ένας μαθητής 15-16 χρόνων, διότι αναμφιβόλως  η γλωσσική διδασκαλία εἶναι αποτελεσματικότερη σε μαθητές μικροτέρων ηλικιών.

     Πιστεύουμε ότι οι γενικές αυτές παρατηρήσεις ανασκευάζουν  την αντιεπιστημονική και αντιπαιδαγωγική επιχειρηματολογία των 56 και αποδεικνύουν την αξία και σημασία που έχει η διδασκαλία της αρχαίας ελληνικής για τον σύγχρονο μαθητή. Είναι επίσης βέβαιον ότι οι ατεκμηρίωτες απόψεις των 56, που ήδη έχουν εγείρει εύλογα την έντονη αγανάκτηση του εκπαιδευτικού, και όχι μόνον, κόσμου δεν μπορούν καν να συζητηθούν. Οι πάνω από είκοσι χιλιάδες υπογραφές Ελλήνων και ξένων, που ήδη έχουν συλλεγεί (ο αριθμός τους αυξάνεται ανά λεπτό) εναντίον της πρότασης αυτής και υπέρ της διατηρήσεως της διδασκαλίας των αρχαίων ελληνικών από το πρωτότυπο στο Γυμνάσιο, καταδεικνύουν περίτρανα ότι η κοινωνία σε όλο τον κόσμο έχει κατανοήσει πλήρως την αξία της σπουδής των αρχαίων ελληνικών για τον σύγχρονο άνθρωπο. Οι απόψεις μας αυτές υπέρ της διδασκαλίας της αρχαίας ελληνικής  δεν αντιστρατεύονται τη διδασκαλία της νέας ελληνικής. Απεναντίας είναι συμβατές με την αυτονόητη θέση μας για την ενίσχυση της διδασκαλίας της νέας ελληνικής στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, επειδή πιστεύουμε ότι μόνον έτσι προσφέρεται στους μαθητές ολοκληρωμένη γλωσσική παιδεία.

Ζητούμε λοιπόν από το Υπουργείο Παιδείας Έρευνας και Θρησκευμάτων να αγνοήσει πλήρως το κείμενο των 56 και να συνεχισθεί απρόσκοπτα  η υποχρεωτική διδασκαλία των αρχαίων ελληνικών από το πρωτότυπο στο Γυμνάσιο και, ει δυνατόν,  με καλύτερα εγχειρίδια.

Εταιρεία Ελλήνων Φιλολόγων

http://www.tovima.gr/opinions/useropinions/article/?aid=805099

Μ. Γ. Μερακλής: Είναι λοιπόν τώρα ο καιρός που μας χτυπάνε αδυσώπητες κρίσεις. Όλο τον κόσμο κι εμάς. Μια από τις πιο μεγάλες σε εμάς (κι ας μη το βλέπουν πολλοί) είναι πως βγαίνουμε έξω από τον Ελληνισμό.

«Ποσειδωνιάται» του Μ. Γ. Μερακλή

http://diastixo.gr/epikaira/psigmata/5280-poseidoniatai

• Εκτύπωση
• Email

Ακούγοντας σχεδόν καθημερινά από δημοσιογράφους και των πρώτων σε τηλεθέαση καναλιών να ακροτηριάζουν την τρίτη κλίση (η «περηφανή νίκη», τον «Διευθύνων σύμβουλο») ή να γελοιοποιούν τη συλλαβική αύξηση των ρημάτων («περισυνελέγονται» οι νεκροί) σκέπτομαι το καβαφικό ποίημα «Ποσειδωνιάται». Είσαν κάτοικοι της Ποσειδωνίας, ελληνικής αποικίας της Κάτω Ιταλίας, που ιδρύθηκε τον 6ο π.Χ. αιώνα. Αρχαία μνημεία (ναός του Ποσειδώνος) διασώζονται ώς σήμερα. Έγινε ρωμαϊκή αποικία τον 3ο αιώνα. Την πόλη είχαν ιδρύσει κάτοικοι από άλλην ελληνική αποικία της Κάτω Ιταλίας, τη Σύβαρι (ιδρυμένη αυτή στο τέλος του 8ου αιώνα), που είχε φτάσει σε μεγάλη οικονομική ακμή, η οποία έσπρωξε τους Συβαρίτες σε μιαν αχαλίνωτη στις υλικές απολαύσεις ζωή. Έτσι πλάστηκε η λέξη «συβαριτισμός» που σημαίνει μια τρυφηλή και ακόλαστη ζωή!

Σε προηγούμενο σημείωμά μου είχα πει ότι συχνά η ίδια η πραγματικότητα είναι έτοιμη να δοθεί ή να παραδοθεί στην ποίηση, χωρίς να είναι απαραίτητη η επέμβαση του ποιητή, εκτός από κάποιες προσθαφαιρέσεις που ενδέχεται να κάνει. Αυτό το είχε καλά εννοήσει ο Καβάφης. Ένα εύγλωττο παράδειγμα δίνει ο ίδιος με το πιο πάνω ποίημα, πάνω από το οποίο παρέθετε ένα εκτενές χωρίο από τον Αθήναιο, αμετάφραστο, όπως συνήθως έκανε. Το μεταφέρω στη σημερινή γλώσσα μας: «Οι Ποδειδωνιάτες, στον τυρηννικό κόλπο, είσαν εξ αρχής Έλληνες, εκβαρβαρώθηκαν κι έγιναν Τυρηνοί ή Ρωμαίοι· μετέβαλαν τη γλώσσα τους και τις πιο πολλές από τις συνήθειές τους. Και κρατούν μία μόνο από τις γιορτές των Ελλήνων και τώρα, στην οποία συγκεντρώνονται φέρνοντας στη μνήμη τους τα αρχαία ονόματα και έθιμα και κλαίγοντας γοερά, κι ύστερα απέρχονται με τα δάκρυα στα μάτια».

η ίδια η πραγματικότητα είναι έτοιμη να δοθεί ή να παραδοθεί στην ποίηση, χωρίς να είναι απαραίτητη η επέμβαση του ποιητή, εκτός από κάποιες προσθαφαιρέσεις που ενδέχεται να κάνει. Αυτό το είχε καλά εννοήσει ο Καβάφης. 

Ο Καβάφης, θα λέγαμε, μεταφράζει ελεύθερα το χωρίο του Αθήναιου:

Την γλώσσα την ελληνική οι Ποσειδωνιάται
εξέχασαν τόσους αιώνας ανακατευμένοι
με Τυρρηνούς και με Λατίνους, κι άλλους ξένους.
Το μόνο που τους έμενε προγονικό
είταν μια ελληνική γιορτή, με τελετές ωραίες,
με λύρες και αυλούς, με αγώνας και στεφάνους.
Κι είχαν συνήθειο προς το τέλος της γιορτής
τα παλαιά τους έθιμα να διηγούνται,
και τα ελληνικά ονόματα να ξαναλένε,
που μόλις πια τα καταλάμβαναν ολίγοι.
Και πάντα μελαγχολικά τελείων’ η γιορτή τους.
Γιατί θυμούνταν που κι αυτοί είσαν Έλληνες –
Ιταλιώται έναν καιρό κι αυτοί·
και τώρα πώς εξέπεσαν, πώς έγιναν,
να ζουν και να ομιλούν βαρβαρικά
βγαλμένοι –ω συμφορά!– απ’ τον Ελληνισμό!

Ο Καβάφης εξακολουθεί να κρατά μιαν από τις κορυφαίες θέσεις στη νεότερη ελληνική ποίηση (για ορισμένους μάλιστα την πρώτη). Σ’ άλλους αρέσουν τα ερωτικά ποιήματά του, σ’ άλλους τα πολιτικά, όπως τα λέω διαστέλλοντας την έννοια του πολιτικού γεγονότος, σ’ άλλους τα βιωματικά-προσωπικά και σ’ άλλους τα εμπνευσμένα απ’ τις γραπτές πηγές, σ’ άλλους η ιδιάζουσα γλώσσα του που αμφισβήτησε (μαζί και με κάποιους άλλους) την ακραία, αφύσικη εμμονή του διχασμού σε “καθαρή” δημοτική και η ψυχρή, “νεκρή” (Σεφέρης) καθαρεύουσα, σε ψυχαριστές και μυστριωτικούς. Ίσως και σ’ άλλους άλλα.

Είναι λοιπόν τώρα ο καιρός που μας χτυπάνε αδυσώπητες κρίσεις. Όλο τον κόσμο κι εμάς. Μια από τις πιο μεγάλες σε εμάς (κι ας μη το βλέπουν πολλοί) είναι πως βγαίνουμε έξω από τον Ελληνισμό. 

Αλλά σκέπτομαι ότι, στο ερώτημα ποιο ποίημα ενός ποιητή είναι το καλύτερο από τα άλλα, παίζει ρόλο, εκτός βέβαια από το δικαίωμα της υποκειμενικής-προσωπικής κρίσης (η ποίηση είναι ίσως η πιο αυθεντική έκφραση της ελευθερίας) και κάτι άλλο, έξω από τον υποκειμενισμό μας: ο καιρός. Υπάρχει «καιρός του κλαύσαι και καιρός του γελάσαι... καιρός του φιλήσαι και καιρός του μισήσαι... (Εκκλησιαστής, 4.8.). Είναι λοιπόν τώρα ο καιρός που μας χτυπάνε αδυσώπητες κρίσεις. Όλο τον κόσμο κι εμάς. Μια από τις πιο μεγάλες σε εμάς (κι ας μη το βλέπουν πολλοί) είναι πως βγαίνουμε έξω από τον Ελληνισμό. Αυτό τον καιρό λοιπόν με συγκινούν περισσότερο απ’ όλα τ’ άλλα καβαφικά ποιήματα οι «Ποσειδωνιάται».

Και μια παρατήρηση σχετικά με τους νεότερους ποιητές μας. Ασφαλώς ο καλός ποιητής γεννάται. Αλλά συγχρόνως και γίνεται. Σιγά σιγά. Καθώς οι περισσότεροι από αυτούς είναι θαυμαστές του Καβάφη, ας μιμηθούν το παράδειγμά του: αγαπούσε και διάβαζε με ηδονή τους αρχαίους Έλληνες συγγραφείς, μάλιστα με προέκταση έως τους βυζαντινούς αιώνες. Χωρίς αυτούς δεν θα είταν τόσο μεγάλος.