Visita guidata all'altare gentilizio dei Paleologi a Napoli (Basilica San Giovanni Maggiore,14.12.2013)

Le foto sono di Dimitris Voulgaropoulos.

La visita guidata era stata promossa dalla Comunità Ellenica di Napoli e Campania di concerto con la Federazione delle Comunità e Confraternite Elleniche d'Italia.

L'erezione dell'altare gentilizio viene celebrata in questa epigrafe marmorea. 

Essa è in realtà una riproduzione in latino dell'epigrafe originaria in lingua greca che si trovava nella chiesa, presso la porta maggiore, 

almeno fino ai lavori di riattazione e di restauro 

della basilica effettuati negli anni 1872-1887.

Tommaso Asan Paleologo,

figlio di Demetrio Asan dei principi di Acaia e Corinto

e nipote di Demetrio Paleologo,

fu il fondatore dell'altare gentilizio dedicato alla Madonna Perivleptos.

L'evangelista Luca è considerato dalla tradizione cristiana

come il primo agiografo della Madonna.

Visita guidata all'altare gentilizio di Tommaso Asan Paleologo.

La Madonna Perivleptos  era particolarmente venerata a Costantinopoli

in un grande complesso monastico, 

dove attualmente sorge la chiesa di San Giorgio degli Armeni.

In questo complesso monastico,

distrutto parzialmente durante le crociate, 

si trovava una chiesa

costruita dall'imperatore Romano III Argyros (1028-1034).

Successivamente il complesso venne restaurato dall'imperatore Michele VIII.

Nel 1453 il complesso venne distrutto del tutto.

Una chiesa dedicata alla Madonna Perivleptos

venne costruita anche a Mistra nel XIV sec.

dal primo despota di Mistra Manuele Cantacuzeno.

Affresco della Madonna Perivleptos,
copia di una icona dell'evangelista Luca.

L'altare gentilizio di Tommaso Asan Paleologo

 si trova nella seconda cappella della navata sinistra,

detta comunemente cappella dei Paleologi o cappella dei Greci.

Lo stemma del Paleologo consisteva in due leoni di marmo dorati 

che sostenevano una spada d'argento in campo rosso.

Sotto le sembianze del vecchio effigiato nella pala dell'altare

forse si celava lo stesso Tommaso Asan Paleologo.

Altare maggiore della Basilica.

Si veda anche:

Jannis Korinthios, I greci di Napoli e del Meridione d'Italia dal XV al XX secolo, AM&D Edizioni, Cagliari 2012, 27-35.

http://kellianos.blogspot.it/2013/12/blog-post_html

Φωτοστιγμιότυπα από την ξενάγηση στο κτητορικό παρεκκλήσιο των Παλαιολόγων στην Βασιλική San Giovanni Maggiore της Νεαπόλεως.

Τα στιγμιότυπα από την ξενάγηση, στις 14 Δεκεμβρίου 2013, στη Βασιλική San Giovanni Maggiore, των Ελλήνων και των Φιλελλήνων της Νεαπόλεως αποθανάτισε ο Δημήτρης Βουλγαρόπουλος.

Η ξενάγηση οργανώθηκε από την Ελληνική Κοινότητα Νεαπόλεως και Καμπανίας σε συνεργασία με την Ομοσπονδία Ελληνικών Κοινοτήτων και Αδελφοτήτων Ιταλίας.

To παρεκκλήσιο του Θωμά Ασάν Παλαιολόγου είναι αφιερωμένο στην Παναγία την Περίβλεπτο (1522/3).

Βλέπε σχετικά Jannis Korinthios, I greci di Napoli e del Meridione d'Italia dal XV al XX secolo, AM&D Edizioni, Cagliari 2012, 27-35.

Η επιγραφή αυτή αναπαράγει την πρωτότυπη επιγραφή στα Ελληνικά 

που υπήρχε πάνω από την κεντρική πύλη της Βασιλικής μέχρι το 1872/1887,

όταν έγιναν εργασίες ανακαινισμού της εκκλησίας.

Ο ευαγγελιστής Λουκάς αποτελεί κατά την παράδοση τον πρώτο θεομητορικό αγιογράφο.

Πάμπολλες εικόνες της Παναγίας αποδίδονται στον χρωστήρα του ευαγγελιστή Λουκά.

Στην Πόλη τιμούσαν ιδιαίτερα την Παναγία την Περίβλεπτο σε ένα ἀπὸ τὰ λαμπρότερα μοναστηριακὰ συγκροτήματα που βρισκόταν στη συνοικία Ψωμαθίων,

όπου σήμερα βρίσκεται ο ναός του Αγίου Γεωργίου των Αρμενίων. 

Ο ναός, αφιερωμένος στην Παναγία την Περίβλεπτο,

κτίσθηκε με φροντίδα του αυτοκράτορα Ρωμανού Γ΄ Αργυρού (1028-1034). 

Η μονὴ καταστράφηκε μερικώς κατά τη διάρκεια των Σταυροφοριών.

Μετὰ την ανάκτηση της Πόλης έγινε και πάλι μοναστήρι

και ανακαινίστηκε από τον Μιχαὴλ Η΄. 

Καταστράφηκε τελικά  ολοσχερώς κατά την Άλωση.

Ένας ναός της Παναγίας της Περιβλέπτου 

κτίστηκε στα μέσα του 14ου αιώνα και στο Μυστρά

από τον πρώτο δεσπότη Μανουήλ Καντακουζηνό.

Τοιχογραφία της Παναγίας της Περιβλέπτου.

Το οικόσημο του κτήτορα Θωμά Ασάν Παλαιολόγου. 

Δυό όρθια εστεμμένα και επιχρυσωμένα λιοντάρια που κρατούσαν ασημένιο σπαθί σε φόντο κόκκινο. 

Πιθανόν αναπαριστά τον κτήτορα του παρεκκλησίου

Θωμά Ασάν Παλαιολόγο.

Το κεντρικό βήμα της τρίκλιτης Βασιλικής.

 Βλέπε επίσης:
http://kellianos.blogspot.it/2013/12/blog-post_html

Odio il capodanno. Nessun giorno di tripudio a rime obbligate collettive.

Ogni mattino, quando mi risveglio ancora sotto la cappa del cielo, sento che per me è capodanno.

Perciò odio questi capodanni a scadenza fissa che fanno della vita e dello spirito umano un’azienda commerciale col suo bravo consuntivo, e il suo bilancio e il preventivo per la nuova gestione. Essi fanno perdere il senso della continuità della vita e dello spirito. Si finisce per credere sul serio che tra anno e anno ci sia una soluzione di continuità e che incominci una novella istoria, e si fanno propositi e ci si pente degli spropositi, ecc. ecc. È un torto in genere delle date.

Perciò odio il capodanno. Voglio che ogni mattino sia per me un capodanno. Ogni giorno voglio fare i conti con me stesso, e rinnovarmi ogni giorno. Nessun giorno preventivato per il riposo. Le soste me le scelgo da me, quando mi sento ubriaco di vita intensa e voglio fare un tuffo nell’animalità per ritrarne nuovo vigore. Nessun travettismo spirituale. Ogni ora della mia vita vorrei fosse nuova, pur riallacciandosi a quelle trascorse. Nessun giorno di tripudio a rime obbligate collettive, da spartire con tutti gli estranei che non mi interessano. Perché hanno tripudiato i nonni dei nostri nonni ecc., dovremmo anche noi sentire il bisogno del tripudio. Tutto ciò stomaca.

Antonio GRAMSCI, 1° Gennaio 1916 su l’Avanti!, edizione torinese, rubrica “Sotto la Mole”

Μια νέα εθνική ταυτότητα;

Μόνο όταν η Ελλάδα εξέλθει ξανά από μια νέα κοινωνική κρίση που θα αναταράξει τον κύριο ζωτικό ιστό της, θα μπορέσει να βρει ξανά μια νέα εθνική ταυτότητα — κάτι που προέκυψε μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή με την ανάπτυξη και την άνθιση που ακολούθησαν —με την ομοψυχία όλων, εντός και εκτός Ελλάδος Ελλήνων.

Γιώργος Σεφέρης, Σημείωση για τις Χαμένες Πατρίδες