https://hephaestuswien.com/interview-giannis-korinthios/
6 ΑΠΡΙΛΊΟΥ 2026 BY GEORG GSTREIN
Οι λογαριασμοί που έχει κανείς με τον
τόπο που γεννήθηκε, που μεγάλωσε,
που τη γλώσσα του μιλάει,
δεν κλείνουν ποτέ.
(Κορνήλιος Καστοριάδης)
Υπάρχουν
άνθρωποι που υπηρετούν τη γλώσσα μας και άνθρωποι που την κάνουν “πατρίδα” για όλο τον κόσμο. Ο Καθηγητής Γιάννης Κορίνθιος ανήκει αναμφίβολα στη δεύτερη κατηγορία. Με καταγωγή από την Τήνο και μια πορεία μακρόχρονης διδασκαλίας στα Πανεπιστήμια της Νάπολης και της Καλαβρίας, ο κ. Κορίνθιος δεν περιορίστηκε στα στενά όρια της έδρας του.
Υπήρξε ο οραματιστής και ο βασικός μοχλός πίσω από την καθιέρωση της 9ης Φεβρουαρίου ως Παγκόσμιας Ημέρας Ελληνικής Γλώσσας, μια πρωτοβουλία που ξεκίνησε από την καρδιά της Μεγάλης Ελλάδας για να αγκαλιάσει σήμερα ολόκληρο τον πλανήτη μέσω της UNESCO.
Πρόσφατα, η ελληνική πολιτεία αναγνώρισε την ανεκτίμητη προσφορά του παρασημοφορώντας τον με τον Χρυσό Σταυρό του Τάγματος της Τιμής. Σε αυτή τη συνέντευξη, μας ανοίγει την καρδιά του για τα χρόνια στην Ιταλία, τη συγκίνηση της βράβευσης, τη μοναδική σχέση του με την Καλαβρία και τη Νάπολη και το όραμά του για μια ελληνική γλώσσα που θα συνεχίσει να διδάσκει πολιτισμό στις επόμενες γενιές.
Georg Gstrein
Γεννηθήκατε στην Τήνο, ένα νησί με βαθιά παράδοση. Πώς οι αναμνήσεις από τα παιδικά σας χρόνια επηρέασαν την απόφασή σας να ασχοληθείτε με τα Γράμματα και τον Ελληνισμό;
Ανέκαθεν θεωρούσα τον εαυτό μου τυχερό που γεννήθηκα σε χωριό. Μεγάλη ευλογία να είσαι από χωριό. Να μπορείς να γυρνάς εκεί τακτικά και ν’ αφουγκράζεσαι τον τόπο σου. Ναι, θεωρώ τον εαυτό μου τυχερό που είμαι από χωριό και που έζησα τα παιδικά μου χρόνια στο χωριό!
Χωριό! Μία λέξη, άπειρα συναισθήματα, που δύσκολα αντιλαμβάνεται κάποιος που δεν είχε την τύχη να νιώσει τη ζεστασιά ενός χωριού. Δεν είναι απλώς ένα μέρος. Στο χωριό η γενιά μου έχτισε τα όνειρά της. Και κυρίως είμαι πολύ τυχερός που γεννήθηκα στην Τήνο.
Το ότι ασχολήθηκα με τα γράμματα το οφείλω βέβαια στους γονείς μου που άφησαν την Τήνο για την Αθήνα και με έστειλαν σε ένα καλό σχολείο. Ξέρω ότι χρωστάω στην Ελλάδα, στην Τήνο, στο χωριό μου, στο σχολείο μου, στη γλώσσα μας ένα μεγάλο μέρος από αυτό που είμαι.
Και οπωσδήποτε χωρίς τα τυχερά συναπαντήματα που χάραξαν την πορεία της ζωής μου πολύ λίγα θα είχα καταφέρει.
Ποιο ήταν το κίνητρο που σας οδήγησε στην Ιταλία πριν από δεκαετίες και πώς ήταν οι πρώτες σας εμπειρίες ως Έλληνας φοιτητής και αργότερα πανεπιστημιακός δάσκαλος σε μια ξένη χώρα;
Για αλλού σκόπευα να σπουδάσω και στο δρόμο άλλαξα προορισμό και στόχο. Η ζωή με έφερε στην Ιταλία και στη Ρώμη, που έβραζε από το φοιτητικό κίνημα του ΄68, εκεί σπούδασα την περίοδο της δικτατορίας στην Ελλάδα (1967-1974). Ήταν μια πόλη που σου χάριζε λευτεριά, ένα ασφαλές καταφύγιο για να αναπτύξεις χωρίς φόβο την κριτική σκέψη, έχοντας τη δυνατότητα της πολιτισμικής ζύμωσης. Η γενιά μου συνέδεσε τις σπουδές της, σε μια πόλη που είχε κι έχει τη γοητεία της, με έντονη πολιτικοποίηση και με τον αγώνα για τη δημοκρατία. Βέβαια βιώναμε τότε και την αγωνία για το τι συνέβαινε στην Ελλάδα.
Αλλά και στο Πανεπιστήμιο είχα καλά συναπαντήματα και εξαιρετικούς δασκάλους που μου άνοιξαν τον δρόμο της έρευνας και της ακαδημαϊκής προοπτικής. Οι πρώτες μου επιστημονικές μελέτες δημοσιεύθηκαν πριν μισό αιώνα, ενόσω ήμουνα ακόμα φοιτητής στη Ρώμη, από τον Φιλολογικό Σύλλογο ΠΑΡΝΑΣΣΟΣ.
Πώς βιώνετε την καθημερινότητά σας ανάμεσα σε δύο πατρίδες; Αισθάνεστε περισσότερο «γέφυρα» παρά κάτοικος μιας συγκεκριμένης χώρας;
Η ζωή του κάθε ξενιτεμένου είναι μια διαδρομή γεμάτη όνειρα αλλά και δοκιμασίες. Δεν είναι βέβαια εύκολη η ξενιτιά. Όσο κι αν σε γοητεύουν οι νέοι ορίζοντες. Όσο κι αν σου αρέσει η ζωή σου αλλού. Δεν είναι εύκολο να είσαι μακριά από τις ρίζες σου. Από τα μέρη που σου έχουν χαρίσει τις πιο ωραίες αναμνήσεις της παιδικής σου ηλικίας, στις οποίες ανατρέχει η φαντασία σου και η καρδιά σου συχνά.. Δεν είναι εύκολο…
Ό,τι πολύ αγάπησες στα νεανικά σου χρόνια είναι αυτό που σε ζεσταίνει όταν ζεις μακριά.
Βέβαια πηγαινοέρχομαι στην Ελλάδα. Το έχω ανάγκη.
Μια ζωή λίγο πολύ διχασμένη είναι η ζωή όσων ζουν μακριά από τον τόπο τους. Η καρδιά μας μένει πάντα μοιρασμένη ανάμεσα σε δυο κόσμους. Ωστόσο ο χρόνος έχει αλλάξει τα πάντα και προπάντων εμάς τους ίδιους.
Βέβαια οι καταβολές δεν ξεχνιούνται! Όμως οι ρίζες απλώνονται και διακλαδίζονται σε νέα χώματα, κι ο κάθε απόδημος είναι σαν τον Οδυσσέα του Τέννυσον…ένα μέρος απ΄όσα γνώρισε στα ταξίδια της ζωής του.
Η διασπορά υπήρξε σπορά, διάδοση και άπλωμα του Ελληνισμού σε νέους ορίζοντες, ένα πετυχημένο μπόλιασμα του Ελληνισμού στις χώρες που δέχτηκαν μεταναστευτικά κύματα. Ο Ελληνισμός έτσι απλώθηκε παντού και κέρδισε νέους συνοδίτες και φίλους.
Η ταυτότητα του Έλληνα που ζει μακριά από την πατρίδα εξελίσσεται και εμπλουτίζεται στα πλαίσια των εμπειριών, των δραστηριοτήτων του και των σχέσεών του. Ο ξενιτεμένος, όταν διατηρεί πνευματικούς, συναισθηματικούς ή πολιτισμικούς δεσμούς με την Ελλάδα, διαδραματίζει ένα μικρό ή μεγάλο ρόλο στη μεταφορά ιδεών, συχνά λειτουργώντας ως γέφυρα μεταξύ της Ευρώπης και της Ελλάδος. Εμείς ζούμε στο εξωτερικό αλλά ταυτόχρονα ζούμε και με την Ελλάδα μέσα μας.
Τι ήταν αυτό που σας γοήτευσε στην Νότια Ιταλία και σας έκανε να συνδεθείτε τόσο στενά μαζί της, διδάσκοντας από το 1979 πρώτα στο Πανεπιστήμιο της Νάπολης και κατόπιν στο Πανεπιστήμιο της Καλαβρίας;
Στη Ρώμη ερωτεύθηκα και ο έρωτας κατηύθυνε από τότε τις αποφάσεις, τις επιλογές και την ίδια μου τη ζωή. Ο έρωτας χαράζει και τον δρόμο που θα πάρεις όπως μας λέει και το τραγούδι ¨Ο έρωτας ο γητευτής¨.
Και μετά τις σπουδές μου επέστρεψα για τρια σχεδόν χρόνια στην Ελλάδα για τη στρατιωτική θητεία. Αλλά μόλις αποστρατεύθηκα έφυγα την άλλο μέρα κιόλας για την Ιταλία και σε 15 μέρες παντρεύτηκα. Κι έκανα μια ωραία οικογένεια στην Ιταλία.
Η μεγαλύτερη επιτυχία της ζωής μου είναι η οικογένειά μου, τα παιδιά μου. Ο ρόλος του πατέρα και γενικώς η οικογένεια για μένα ήταν από τα μεγαλύτερα δώρα της ζωής μου.
Από τον Γεννάρη του 1980 άρχισα να διδάσκω Νεοελληνικά στο Ινστιτούτο Ανατολικών Σπουδών της Νάπολης, που ήταν και η πρώτη πανεπιστημιακή έδρα νεοελληνικών στην Ιταλία. Και από το 1986 μέχρι το 2017 στο Πανεπιστήμιο της Καλαβρίας.
Στο έργο σας ερευνάτε την παρουσία των Ελλήνων στη Νάπολη και τη Νότια Ιταλία από τον 15ο αιώνα. Ποιο είναι το πιο συγκλονιστικό στοιχείο που φέρατε στο φως για αυτούς τους ανθρώπους;
Το βιβλίο αυτό καλύπτει ένα κενό της ιστοριογραφίας που καταγράφει μισή χιλιετία ζωής και δυναμικής παρουσίας του Ελληνισμού στη Νάπολη και στη Νότια Ιταλία. Η διασπορά των Ελλήνων είναι ένα κλειδί για να κατανοήσουμε όχι μόνο την ιστορία του νεώτερου Ελληνισμού στην Ευρώπη και στη Μεσόγειο αλλά και την ίδια την ιστορία της Ευρώπης, δεδομένου ότι οι διάφορες ιστορικές παροικίες της διασποράς όχι μόνο διέδωσαν την ελληνική παιδεία στην Ευρώπη, αλλά και ευνόησαν παράλληλα τις πολιτιστικές ανταλλαγές ανάμεσα στην Ευρώπη και την ανατολική Μεσόγειο και τις καθόλου πολιτικές εξελίξεις που συνέβαλαν στην παλιγγενεσία της Ελλάδος.
Η ιστορική παροικία της Νάπολης είναι άρρηκτα συνδεδεμένη όχι μόνο με τη μοίρα του ελληνορθόδοξου στοιχείου τής Ιταλίας (ιδίως της νότιας), αλλά και με την ιστορία των σχέσεων του Ελληνισμού με ολόκληρο τον ευρωπαϊκό κόσμο. Στο βιβλίο καταγράφω συνοπτικά τις κυριότερες φάσεις της δημογραφικής εξέλιξης και της κοινοτικής οργάνωσης της δυναμικής αυτής εστίας της νεοελληνικής Διασποράς, αλλά και την ιδεολογική διαδρομή και την ενσωμάτωση των μελών της στο κοινωνικό περιβάλλον, καταρχήν της νότιας Ιταλίας και στη συνέχεια ολόκληρης της ιταλικής χερσονήσου.
Ως ο «αρχιτέκτονας» της Παγκόσμιας Ημέρας Ελληνικής Γλώσσας, ποια ήταν η πιο δύσκολη στιγμή σε αυτή τη δεκαετή προσπάθεια (από το 2014) μέχρι την τελική αναγνώριση από την UNESCO;
Κάθε άνθρωπος που θέτει έναν στόχο και προσπαθεί σκληρά να τον πετύχει, αντιμετωπίζει και αντιξοότητες.
«Φτάνει μια ιδέα να σ’ το πει, μια ιδέα να σ’ το προστάξει, κορόνα ιδέα, ιδέα σπαθί, που θα είν’ απάνου απ’ όλα» (Κώστας Παλαμάς).
Μας λείπει η Ελλάδα! Και γι΄αυτό αγωνιζόμαστε να κρατήσουμε τη γλώσσα μας. Για να μη χάσουμε την ταυτότητά μας. Για εμάς που ζούμε στα ξένα είναι απαραίτητο να κρατήσουμε τη γλώσσα μας ζωντανή, γιατί μόνο έτσι θα μπορούμε να αισθανόμαστε Έλληνες.
Αγωνιζόμαστε να παραμείνουμε Έλληνες. Τις πολιτιστικές ρίζες δεν μας τις δίνει τόσο ο τόπος καταγωγής όσο η μητρική μας γλώσσα. Στη μητρική γλώσσα βρίσκουμε τον τρόπο να αισθανόμαστε πάντα σαν στο σπίτι μας.
Ως εμπνευστής και πρωτοπόρος αυτού του κινήματος, είμαι βαθιά συγκινημένος. Μαζί με την Ομογένεια (τη Διασπορά) και τους Φιλέλληνες μετατρέψαμε ένα όραμα σε έναν παγκόσμιο θεσμό. Πρόκειται για ένα μνημειώδες επίτευγμα για την παιδεία μας , για τη γλώσσα μας και για τους Έλληνες σε όλο τον κόσμο.
Αυτή η προσπάθεια άφησε ισχυρό αποτύπωμα στον ομογενειακό χώρο.
Πώς οραματίζεστε το μέλλον της ελληνικής γλώσσας στον ψηφιακό κόσμο και ποιος είναι ο επόμενος μεγάλος στόχος σας για την ενίσχυση των ελληνικών σπουδών στο εξωτερικό;
Είμαι πεπεισμένος ότι η ελληνική γλώσσα δεν απειλείται από το διαδίκτυο ή την ύπαρξη πολλαπλών πλατφορμών κοινωνικών μέσων. Η ελληνική γλώσσα απειλείται από την αδιαφορία εκείνων που πρέπει να την προστατεύουν: τα σχολεία, τα πανεπιστήμια, τα σπίτια, τα μέσα ενημέρωσης και τις δημόσιες υπηρεσίες.
Συμφωνώ με τον Γιώργο Σεφέρη, νομπελίστα και ενός από τους σημαντικότερους Έλληνες ποιητές του 20ού αιώνα:
Ο Θεός μας έχει δώσει μια γλώσσα που είναι ζωντανή, δυνατή, επίμονη και όμορφη. Μια γλώσσα που εξακολουθεί να αντέχει, παρόλο που έχουμε εξαπολύσει όλα τα θηρία εναντίον της…
Η αξία της ελληνικής γλώσσας αποτυπώνεται στην ίδια τη δύναμή της, στην ιστορικότητα και στη διαχρονικότητα. Η ελληνική γλώσσα είναι μια γλώσσα που διατρέχει την ιστορία και συνεχίζει να μας μιλά και σήμερα, ως ρίζα του πολιτισμού, της επιστήμης και της δυτικής σκέψης.
Καιρός να αναλογιστούμε το βαρύ φορτίο που κουβαλάμε στις πλάτες μας, συνειδητοποιώντας τον γλωσσικό θησαυρό που καλούμαστε να διαχειριστούμε στην καθημερινότητά μας. Ας αναλογιστούμε την αξία της γλώσσας μας κι ας σεβαστούμε τη διαχρονική της διάσταση μιλώντας και γράφοντας με ποιότητα, αξιοποιώντας τα συγκριτικά της πλεονεκτήματα.
Θεωρώ ότι όσοι αγκαλιάσαμε και υποστηρίξαμε αυτήν την ιδέα θα πρέπει τώρα να εξετάσουμε τους τρόπους βέλτιστης αξιοποίησης αυτής της απόφασης, ώστε η διεθνής αυτή αναγνώριση να ενισχύσει την διάδοση της ελληνικής γλώσσας.
Από εδώ και πέρα;
Ό,τι είχα να προσφέρω το έκανα με προθυμία και ενθουσιασμό και με διαφάνεια εδώ και πολλές δεκαετίες. Αρκετά. Κανείς δεν είναι αναντικατάστατος. Καιρός να αδράξουν την σκυτάλη οι νεώτεροι με σκοπό την επίτευξη νέων στόχων.
Πρόσφατα τιμηθήκατε με τον Χρυσό Σταυρό του Τάγματος της Τιμής από την Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας. Τι σημαίνει για έναν άνθρωπο που έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του μακριά από την Ελλάδα, αυτή η επίσημη αναγνώριση από την Πολιτεία;
Είναι μια τιμητική διάκριση για την πολυετή προσφορά μου στην διδασκαλία της Ελληνικής Γλώσσας και για τη συνεισφορά μου στην στήριξη και διάδοση της ελληνικής γλώσσας και του ελληνικού πολιτισμού.
Πιστεύετε ότι αυτό το παράσημο αποτελεί μια δικαίωση όχι μόνο για εσάς, αλλά και για ολόκληρο τον Ελληνισμό της Διασποράς και τους αγώνες που δίνετε για τη διατήρηση της γλώσσας μας στο εξωτερικό;
Οπωσδήποτε είναι μια αναγνώριση για το σημαντικό ρόλο του Οικουμενικού Ελληνισμού.
Για άλλη μια φορά στην ιστορία του Ελληνισμού η διασπορά των Ελλήνων έδειξε τη δυναμικότητά της με μια πρωτοπόρα ιδέα που κυοφορήθηκε στην Ιταλία. Η αναγνώριση από την ΟΥΝΕΣΚΟ του θεμελιώδους ρόλου που διαδραμάτισε η Ελληνική Γλώσσα στη διαμόρφωση του ευρωπαϊκού πολιτισμού είναι ένας μεγάλος άθλος της Ομογένειας, πηγή χαράς και υπερηφάνειας, αλλά ταυτόχρονα και μεγάλης ευθύνης: έχουμε το χρέος να προστατεύσουμε και να διατηρήσουμε, με όλες μας τις δυνάμεις, αυτό το μοναδικής σημασίας πολιτισμικό αγαθό, τη γλώσσα μας.
Ο Σύλλογός μας την 1-6-21, σε συνεδρίαση της Μόνιμης Επιτροπής της Βουλής για τον Απόδημο, είχε προτείνει την 29 Απριλίου, ως Παγκόσμια Ημέρα Απόδημου Ελληνισμού. Πιστεύετε ότι πρέπει να γίνει θέσπιση αυτής της ημέρας;
Η καθιέρωση της Παγκόσμιας Ημέρας Ελληνικής Γλώσσας είναι ένας άθλος του Απόδημου Ελληνισμού. Καιρός να θεσπιστεί και η Παγκόσμια Ημέρα του Απόδημου Ελληνισμού.
Ποια είναι η συμβουλή σας ή το μήνυμά σας προς την Νεολαία της Ομογένειας;
Η ανάδειξη των νέων της Ομογένειας ως πρεσβευτών της ελληνικής γλώσσας και του ελληνικού διαχρονικού πολιτισμού πρέπει να αποτελεί έναν κεντρικό στρατηγικό στόχο, καθώς οι νέοι μπορούν να λειτουργούν ως γέφυρα μεταξύ της μητέρας πατρίδας και των χωρών διαμονής τους.
Σας ευχαριστούμε!!
#Korinthios #GiornataMondialeLinguaGreca #UNESCO #Tinos #Kellianos #Diaspora #Ομογένεια #ΠαγκόσμιαΗμέραΕλληνικήςΓλώσσας #GrandeDizionarioGrecoClassicoHoepli
Nessun commento:
Posta un commento